Regio – Het is bekend dat luchtverontreiniging in Nederland voor veel gezondheidsproblemen zorgt. GGD Kennemerland heeft in kaart gebracht welke effecten luchtverontreiniging in de eigen regio op de gezondheid heeft. De uitkomsten van het onderzoek zijn opgenomen in het rapport ‘Luchtkwaliteit en Gezondheid in GGD-regio Kennemerland in 2023’. Voor de regio Kennemerland is berekend dat de inwoners in 2023 gemiddeld 290 dagen korter leefden door luchtverontreiniging. Ter vergelijking: in Noord-Holland was dit eveneens 290 dagen en in Nederland 279 dagen. De berekeningen geven een handvat om de gezondheid van de inwoners te monitoren.   

Het bewaken en beschermen van de gezondheid van inwoners is een kerntaak van de GGD. Luchtverontreiniging is daarbij de belangrijkste milieufactor die onze gezondheid beïnvloedt. Deze verontreiniging ontstaat door uitstoot van onder meer wegverkeer, scheepvaart, industrie, luchtvaart en houtstook. Vernieuwend aan dit onderzoek is dat voor de regio Kennemerland en de gemeenten de totale blootstelling aan luchtverontreiniging (fijnstof en stikstofdioxide) is doorgerekend naar gezondheidseffecten voor het jaar 2023, zonder specifieke bronnen door te rekenen naar de ziektelast.   

Gezondheidseffecten in de regio door luchtverontreiniging 

Uit de berekeningen blijkt dat luchtverontreiniging in 2023 voor een hoge ziektelast zorgde bij de inwoners van Kennemerland. De luchtverontreiniging stond gelijk aan het meeroken van 3,5 sigaretten per dag. Inwoners van Kennemerland leefden gemiddeld 290 dagen (9,5 maanden) minder door luchtverontreiniging. Ter vergelijking: in Noord-Holland was dit eveneens 290 dagen en in Nederland 279 dagen. Bij 1 op de 7 kinderen met astma in de regio kon het ontstaan van de ziekte worden toegeschreven aan luchtverontreiniging. Ook bij volwassenen had luchtverontreiniging een aanzienlijke impact: 1 op de 7 volwassenen (35+) die een beroerte hebben gehad en 1 op de 14 volwassenen die een hartinfarct hebben doorgemaakt ontwikkelde deze aandoening door blootstelling aan luchtverontreiniging. Bij longkanker kon bij 1 op de 9 volwassenen (50+) de ziekte worden gekoppeld aan luchtverontreiniging. Als de luchtkwaliteit had voldaan aan de WHO-advieswaarden 2021, had dit tot een lagere ziektelast geleid en zouden inwoners gemiddeld bijna drie maanden langer hebben geleefd.   

Aanbevelingen 

Het verbeteren van de luchtkwaliteit vraagt om een gezamenlijke aanpak van Rijk, provincie, gemeenten, GGD en Omgevingsdienst. De meeste gemeenten in de regio Kennemerland zijn al aangesloten bij het Schone Lucht Akkoord (SLA). Zij hebben een uitvoeringsplan opgesteld om de luchtkwaliteit te verbeteren. De GGD benadrukt het belang van bronaanpak. Gemeenten en andere overheden zetten hier al stappen in, maar blijvende aandacht voor het terugdringen van uitstoot blijft noodzakelijk. Daarnaast doet de GGD de aanbeveling om gezondheid mee te nemen in ruimtelijke plannen, bijvoorbeeld door woningen, scholen en zorginstellingen niet te dicht bij drukke wegen of industrie te bouwen. Het rapport dient als een ijkpunt dat de gezondheidseffecten van luchtverontreiniging in beeld brengt. In de toekomst kunnen de berekeningen worden herhaald om te zien of er verbetering optreedt.   

Over het rapport 

Het rapport ‘Luchtkwaliteit en Gezondheid in GGD-regio Kennemerland in 2023’ is uitgebracht om gemeenten inzicht te bieden in de blootstelling aan luchtverontreiniging en de bijbehorende gezondheidseffecten. Het maakt zichtbaar hoeveel gezondheidswinst mogelijk is wanneer de luchtkwaliteit verbetert en welke bronnen in de verschillende gemeenten het meest bijdragen aan de uitstoot. Gemeenten en andere overheden kunnen de inzichten en aanbevelingen uit het rapport gebruiken voor het opstellen, onderbouwen en aanscherpen van beleid ten aanzien van luchtkwaliteit. Op die manier kunnen zij de gezondheid van inwoners beter beschermen.   

Voor meer informatie: https://www.ggdkennemerland.nl/nieuws.

Bron: GGD Kennemerland. Fotograaf: Bart Jonker.