Door Bart Jonker 

Bloemendaal – Zoals u in voorgaand onlinebericht hebt kunt lezen, onderzoekt de gemeente Bloemendaal het nachtdierleven aan de hand van filmbeelden. In opvolging hiervan, bespreken we in de Bloemendaler regelmatig een nachtdier, dat binnen onze gemeentegrenzen leeft. Zo komt u iets te weten over de leefwijze van deze dieren. In deze eerste aflevering belichten we de boom- of edelmarter (Martes martes). 

De boom- of edelmarter behoort tot de familie van marterachtigen (Mustelidae). Het zijn kleine roofdieren die hoofdzakelijk ’s nachts leven. Marterachtigen zijn wereldwijd verspreid en bestaan uit circa zeventig verschillende soorten. Naast de in Nederland voorkomende boommarter, steenmarter, wezel, bunzing, hermelijn, fret, das en nerts, behoort ook de otter tot de familie van marterachtigen. 

Aanvankelijk zeldzame verschijning
Aanvankelijk was het verspreidingsgebied van de boommarter in Nederland beperkt tot het oosten van ons land en de provincie Limburg, waardoor de boommarter eigenlijk een zeldzame verschijning was. De laatste jaren echter heeft de boommarter zich verder in Nederland verspreid en is deze ook gesignaleerd in bosgebieden van onze omgeving, getuigende de filmbeelden op de website van de gemeente Bloemendaal.  

Felle en lenige jagers
Boommarters zijn tamelijk nieuwsgierig en intelligent. Het zijn geduchte en lenige jagers en ze kunnen vanaf een boom wel een sprong van drie meter maken. Ze zijn snel en jagen in de bomen vooral op eekhoorns, maar ook muizen en vogels staan op het menu. Ze kunnen zich zelfs wagen aan een reekalf. De boommarter eet ter afwisseling plantaardig voedsel als bessen of beukennootjes. Tevens wil het dier weleens het broedsel van wespen en hommels tot zich nemen. In de bewoonde wereld waagt de boommarter zich weleens aan een kippen- of konijnenhok. Net als vossen, pakt de marter niet een kip of konijn, maar bijt die ze allemaal dood. Het territorium van de boommarter kan een omtrek van wel 5 kilometer beslaan. Zoals bij andere marterachtigen het geval is, markeert ook de boommarter zijn territorium met de geurafscheiding van zijn anaalklieren en urine. Vooral zijn naaste familielid de bunzing is berucht om de penetrante geur hiervan.  

Verlengde draagtijd
De paartijd van de boommarter is in de zomer. Zwangere wijfjes van de boommarter kennen echter een verlengde draagtijd, dat wil zeggen dat de bevruchte eicel zich een paar keer deelt en dan voor een paar maanden ophoudt met groeien. Dit wordt embryonale rust genoemd. Hierdoor worden de jongen pas in maart en begin april geboren.  De gemiddelde draagtijd van een boommarter is 9 maanden. 

Foto: De boom- of edelmarter (Martes martes) Foto: Bigstock