Tekst en beeld: Joke van der Zee

Bloemendaal – Geld verduisteren, overal leningen afsluiten en niet terugbetalen. Het is van alle tijden. Maar zelfs een predikant, toch in de regel een eerzaam beroep waarmee mensen het goede voorbeeld wordt gegeven? Het kan. Dat bewijst het verhaal over Johannes Lubberti (1605-1647). Hij was een van de eerste protestantse dominees in Bloemendaal, zelfs een van de stichters van de eerste kerk in Bloemendaal: de Dorpskerk (1635). 

Het is een mooi verhaal over deze Lubberti, opgetekend door een drietal schrijvers: P.C. van der Eerden, M. van Bussel, L.C. Meijer (†). ‘Mooi’ is misschien niet het juiste woord, maar het boek ‘Op een hellend vlak’ moet lezen als een schelmenroman. Wat Lubberti allemaal op zijn kerfstok verzamelde… Een van de schrijvers, Marion van Bussel, kwam afgelopen zondag naar de Dorpskerk en vertelde op boeiende wijze waarom juist deze predikant een boek waard was. Gedrieën waren ze collega’s aan de Universiteit Amsterdam en uit historisch oogpunt wilden ze in eerste instantie de oude teksten in kerken inventariseren. “Het begon hier in de Dorpskerk”, vertelde Van Bussel. “En verder zijn we ook niet gekomen, want we stuitten op het leven van Johannes Lubberti. Er was geen boek of biografie over deze man, maar zijn schoonvader, predikant Sibelius, was beroemd in zijn tijd. Over hem was wel het een en ander bewaard gebleven, ook een mooi portret gemaakt door Frans Hals.” 

Deventer, een nieuw begin

Het drietal, waarvan de heer Meijer helaas is overleden, reisde bijna heel het land door om van alles over Lubberti te weten te komen. Wat naar voren kwam waren schulden, grote schulden. In Bloemendaal, waar hij eerst aan het werk ging. Maar ook in Deventer, de tweede plaats waar Lubberti terechtkwam en als een van vijf predikanten een aantal grote kerken tot zijn werkgebied kreeg. In Bloemendaal beheerde Lubberti de kas, zou dat te verleidelijk zijn geweest om daarmee te knoeien? Geld voor eigen uitgaven te verduisteren? Of zou de wrok tegenover zijn vroegste werkgever hem op het verkeerde pad hebben gebracht? Lubberti kreeg namelijk de eerste tijd niet betaald en hij heeft zijn leven gedacht daar nog recht op te hebben. Hoe het ook zij; de dominee liep tegen de lamp en zijn schoonvader die hem immers had gesteund en gestimuleerd, werd ernstig in verlegenheid gebracht. En hij niet alleen! 

“Deventer zou een nieuw begin worden, maar ook daar ging het helemaal mis.” Marion van Bussel schetste in haar verhaal, gesteund met beeld, de desastreuze afloop (afgang) van een predikant, die van goeden huize kwam. Zowel financieel als maatschappelijk. Toch ging het faliekant mis. Het boek zal de belangstellenden precies vertellen waaraan Lubberti dan zoveel geld uitgaf. 

Eén bijzonderheid valt op, gezien in het licht van vandaag: doofpotaffaires zijn óók van alle tijden. 

‘Op een hellend vlak’ werd zondag uitgereikt aan burgemeester Rog en aan de huidige predikant van de Dorpskerk, Jessa van der Vaart. De middag werd georganiseerd door Ons Bloemendaal en Vrienden van de Dorpskerk. Informatie over het boek: www.onsbloemendaal.nl. 

Volle Dorpskerk voor de lezing over Johannes lubberti.