Tekst en foto: Harry Opheikens

Heemstede – Hoewel Heemstede niet veel tastbare herinneringen meer heeft aan de oorlog, de bunkers die er bijvoorbeeld waren zijn gesloopt, de laatste in 1975. Wel zijn er de monumenten, straatnamen, struikelstenen en vooral de verhalen, die een stuk geschiedenis vertellen over Heemstede in WO II. Op 7 april nam vanuit Plein1 gids Remmert Pels de groep wandelaars voor deze dag mee naar plekjes met een oorlogsverhaal. Deze wandelingen zijn in samenwerking met de Historische Vereniging Heemstede-Bennebroek. De tweede wandeling met dit onderwerp is op 21 april.

Vooral de verhalen
Er is gelukkig nog veel vastgelegd. Zo heeft Hans Krol veel info op zijn blog Librariana, maar heeft ook het boekje ‘Heemstede 1940-1945’ samen met Marcel Bulte geschreven. Bij het verlaten van Plein1 stond Remmert even stil bij de voormalige Dreefschool, waar in de oorlogstijd ook Duitse militairen hebben gezeten als onderkomen tot het einde van de oorlog. Op meerdere scholen overigens, zoals onder andere de Josephschool (Herenweg) en Jacobaschool (Lanckhorstlaan). Na de Heemsteedse Dreef overgestoken te zijn, staat de groep even stil bij het Richard Holplein waar ooit het eerste door Antoon Molkenboer gemaakte herdenkingsmonument heeft gestaan, maar dat was van korte duur. In 1947 is er een nieuw monument geplaatst op de Vrijheidsdreef.

Bezetting
Al lopende weet Remmert te vertellen dat Hermann Göring ooit in Heemstede is geweest onder het mom van het veilig stellen van kunstwerken. Ook Mussert heeft Heemstede vaak bezocht, want zijn tante woonde er. Oorlogsmisdadiger Faber woonde in Heemstede en is geliquideerd door Hanny Schaft. Raadhuisplein 5 was het Blokhuis van de NSB, de V1 op de Kerklaan, maar ook werden op de Kerklaan illegale krantjes gedrukt (Katinpers & de Patriot). Daarnaast was er de verzetsgroep van broeder Joseph, die grotendeels verraden is door een Nederlander. Ook Hageveld ontkwam niet aan onderdak geven aan Duitsers. In 1942 kwamen er 700 matrozen van de Kriegsmarine. De school moest ontruimd worden en dat werd zo grondig gedaan tot aan de slaapkamers van de studenten aan toe. Daar waren de bezetters niet blij mee.

Monumenten
Op verschillende plekken worden (joodse) slachtoffers en verzetshelden herdacht. Dit zijn nog de tastbare herinneringen naast de vele verhalen en foto’s. Er is de verzetsheldenbuurt, het vrijheidsbeeld met namen van verzetshelden, Het Boek met Joodse slachtoffers, de inmiddels diverse geplaatste struikelstenen en ook de gedenksteen aan de muur van Havenstraat 17 voor Marinus Vaumont, die na een bevrijdingsactie, op de vlucht neergeschoten is op de plek bij het monument. De bewoner van het huis gaf nog eens aan het fijn te vinden dat er elk jaar nog een herdenking is bij deze gedenksteen.
Zo zijn er vele verhalen te vertellen en is 1,5 uur wandelen eigenlijk tekort, maar toch is er een goede indruk gegeven. Gelukkig zijn die verhalen er nog om te blijven herinneren/gedenken. 
Het programma van de wandelingen is te lezen in de Heemsteder en de gratis nieuwsbrief van de HVHB.

Even stilstaan bij het monument voor Marinus Vaumont.