Haarlemmermeer – In de zomer van 2025 vond in de Ringvaart van de Haarlemmermeer grootschalige vissterfte plaats. Naar aanleiding daarvan heeft het Hoogheemraadschap van Rijnland een intern en een extern onderzoek laten uitvoeren naar het eigen handelen tijdens het incident. Uit beide onderzoeken blijkt dat op meerdere punten verbetering nodig is in de organisatie. Met name bij protocollen, interne afstemming, verslaglegging en opschaling bij incidenten. Rijnland neemt alle aanbevelingen over en voert vóór de zomer van 2026 concrete verbetermaatregelen door.
Aanleiding
In juli en augustus 2025 kwamen meldingen binnen van dode vissen in de Ringvaart van de Haarlemmermeer. Dit leidde tot onrust in de omgeving en vragen van omwonenden, vissers, gemeenten en bestuurders. De precieze oorzaak van de vissterfte kan niet met zekerheid worden vastgesteld. Waarschijnlijk was sprake van een combinatie van omstandigheden, zoals warm weer, beperkte doorstroming en een laag zuurstofgehalte in het water. De onderzoeken keken vooral naar het optreden van Rijnland tijdens het incident.
Bevindingen
Het interne onderzoek laat zien dat afspraken en protocollen niet consequent zijn gevolgd. De interne informatie-uitwisseling was onvoldoende en er is niet opgeschaald naar de calamiteitenorganisatie. Daarnaast was de vastlegging van gebeurtenissen en besluiten niet volledig. Het externe onderzoek is uitgevoerd door een onafhankelijke partij. Daarbij zijn onder meer beroepsvissers, sportvissers en een gemeente betrokken. Ook dit onderzoek wijst op het belang van tijdige opschaling, duidelijke verantwoordelijkheden en open communicatie met betrokken partijen, ook wanneer nog niet alle informatie beschikbaar is. De aanbevelingen uit beide onderzoeken komen grotendeels overeen en geven duidelijke verbeterpunten voor de organisatie.
Verbetermaatregelen
Rijnland neemt alle aanbevelingen over en voert vóór de zomer van 2026 verbetermaatregelen door. Het protocol voor vissterfte wordt aangescherpt en duidelijk belegd binnen de organisatie, met heldere verantwoordelijkheden. Er komt meer centrale regie op het dagelijkse waterkwaliteitsbeheer, onder meer via een expertteam. Bij twijfel over de ernst van een incident wordt voortaan sneller opgeschaald naar de calamiteitenorganisatie. Daarnaast registreert en analyseert Rijnland incidenten voortaan systematisch. In risicogebieden wordt de monitoring geïntensiveerd, bijvoorbeeld met extra zuurstofmetingen. Ook worden afspraken met beroeps- en sportvissers beter vastgelegd en wordt de communicatie met betrokken partijen verbeterd.
Impact
Hans Schouffoer, hoogheemraad waterkwaliteit: “De vissterfte van afgelopen zomer heeft veel impact gehad. Ik ben blij dat de onderzoeken zorgvuldig en in samenwerking met vissers, de gemeente en andere betrokken partijen zijn uitgevoerd. De uitkomsten geven duidelijke richting aan de noodzakelijke verbeterpunten, die we voortvarend oppakken om bij toekomstige incidenten sneller en effectiever te handelen.”
Dode vis (foto: Hoogheemraadschap).